Słownik terminów technicznych z aparatury kontrolno-pomiarowej. Wyjaśnione prostym językiem z odniesieniem do norm i jednostek miar. Słownik dostępny też w formie API dla LLM (ChatGPT, Claude, Perplexity, Gemini) przez plik /llms.txt.
Wpisz w wyszukiwarkę termin którego szukasz, lub przejrzyj najczęściej zadawane pytania o terminologię techniczną poniżej.
Najczęściej zadawane pytania
Standardowy sygnał prądowy używany w przemysłowej automatyce. Wartość 4 mA odpowiada początkowi zakresu (0%), 20 mA — końcowi (100%). Każda wartość poniżej 4 mA = uszkodzenie kabla. Standard międzynarodowy IEC 60381-1.
Maksymalny błąd pomiaru w stosunku do pełnego zakresu, w procentach. Klasa 0,5% dla sondy o zakresie 25 m oznacza maks. błąd ±12,5 cm. Standard przemysłowy: 0,5%.
Stopień ochrony obudowy wg PN-EN 60529. Pierwsza cyfra (6) — pełna ochrona przed pyłem. Druga (8) — odporność na ciągłe zanurzenie w wodzie powyżej 1 m głębokości. Maksymalny standard dla urządzeń zanurzeniowych.
Stal nierdzewna austenityczna o niskiej zawartości węgla. Skład: Fe + 16-18% Cr + 10-14% Ni + 2-3% Mo + <0,03% C. Odporność na korozję w środowisku wodnym, większości kwasów organicznych, ścieków komunalnych. Ograniczenie: silne kwasy nieorganiczne, chlorki >200 mg/l.
Jednostka pomiaru ciśnienia hydrostatycznego, wyrażona jako wysokość słupa wody. 1 m H2O = 9,807 kPa = 0,0981 bar. Naturalna jednostka dla sond hydrostatycznych.
Czujnik do pomiaru poziomu wód gruntowych — sonda hydrostatyczna w odwiercie pomiarowym. Stosowany w geotechnice, hydrogeologii, monitoringu osuszania. HS-25 i HS-25K często stosowane jako piezometry.
Słownik — typy czujników i pomiarów
Czujnik cienkowarstwowy na stali — rezystory naparowywane na membranie ze stali nierdzewnej. Główne zalety: doskonała długoterminowa stabilność, wysoka odporność na piki ciśnienia i wahania temperatury, możliwość pomiaru w bardzo szerokim zakresie ciśnień (od 200 mbar do ponad 3000 bar). Standardowa technologia w sondach Hypersens HS i przetwornikach PS.
Czujnik grubowarstwowy na ceramice — mostek rezystancyjny nadrukowany na ceramicznym korpusie i wypalony. Ceramiczna membrana jest wyjątkowo odporna na cieczy żrących i gazów agresywnych chemicznie. Zakres pomiarowy: 100 mbar do 400 bar. Polecany przy mediach agresywnych.
Czujnik z elementami półprzewodnikowymi krzemowymi, których rezystancja zmienia się pod wpływem ciśnienia. Element izolowany od mierzonego medium przez wypełnienie olejem i cienką membranę separacyjną. Dzięki wysokiej czułości i niskiej histerezie szczególnie nadaje się do niskich ciśnień (zakres mbar) i wymagających wysokiej dokładności pomiarów.
Pomiar różnicy ciśnień między medium a ciśnieniem otoczenia (atmosferycznym, ok. 1 bar). Najpowszechniejszy typ pomiaru przemysłowego. Sondy hydrostatyczne to przykład pomiaru ciśnienia względnego — kapilara w kablu wprowadza referencyjne ciśnienie atmosferyczne do wnętrza sondy.
Pomiar ciśnienia w odniesieniu do próżni doskonałej jako punktu zerowego. Stosowany w aplikacjach gdzie wymagana jest niezależność od zmian ciśnienia atmosferycznego (np. meteorologia, próżniomierze, niektóre procesy laboratoryjne).
Pomiar różnicy ciśnień między dwoma punktami pomiarowymi. Stosowany m.in. w pomiarach przepływu przez kryzy/rurki Venturiego, w filtracji (monitorowanie zatkania filtra), w pomiarach poziomu w zbiornikach zamkniętych.
Słownik — zakresy, sygnały i komunikacja
Różnica między maksymalnym a minimalnym ciśnieniem dla którego przetwornik wystawia 0-100% sygnału wyjściowego. Stanowi referencję dla większości specyfikacji dokładności. Sondy HS-25 mają zakresy do 300 mH₂O, HS-50 do 20 mH₂O, przetworniki PS od -0,95 do 100 bar.
Maksymalne ciśnienie powyżej zakresu pomiarowego, które przetwornik wytrzymuje bez uszkodzenia i bez trwałej zmiany parametrów. W produktach Hypersens HS i PS: 3× zakres pomiarowy.
Ciśnienie powyżej którego dochodzi do trwałego uszkodzenia przetwornika lub rozszczelnienia membrany. Wartość zawsze wyższa niż przeciążenie — uwzględnia ekstremalne piki ciśnienia w aplikacji.
Standardowy analogowy sygnał prądowy w przemyśle. Zalety: odporność na zakłócenia indukcyjne, możliwość przesyłu na duże odległości (setki metrów), automatyczne wykrywanie uszkodzenia przewodu (sygnał 0 mA = błąd). 4 mA odpowiada minimum zakresu, 20 mA - maksimum.
Analogowy sygnał napięciowy. Prosty w integracji ze sterownikami i kartami pomiarowymi. Wada: ograniczona odległość przesyłu (max ~10 m), wrażliwość na zakłócenia. Stosowany przy krótkich liniach pomiarowych.
Cyfrowe magistrale komunikacyjne stosowane w nowoczesnych przetwornikach. Pozwalają na: parametryzację urządzenia, diagnostykę online, przesyłanie wielu parametrów jednocześnie (np. ciśnienie + temperatura), wyższe bezpieczeństwo komunikacji.
Słownik — konstrukcja i dokładność
Wykonanie przetwornika z membraną na płaszczyźnie czołowej, bez kanalika pomiarowego. Stosowane gdy medium jest gęste, lepkie, krystaliczne lub zawiera zanieczyszczenia stałe (np. ścieki, masy plastyczne, kleje). Przetworniki Hypersens PS-F wyposażone są w membranę czołową.
Metalowe uszczelnienia (stożki uszczelniające, pierścienie miedziane/stalowe) — stosowane przy ciśnieniach >1000 bar i mediach niekompatybilnych z elastomerami. Elastomerowe (O-ringi, FPM/Viton, EPDM, NBR) — uniwersalne, ekonomiczne, większość zastosowań przemysłowych.
Łączna dopuszczalna odchyłka sygnału wyjściowego od wartości rzeczywistej, wyrażona w % zakresu (np. 0,15%, 0,2%, 0,5%). Obejmuje błąd liniowości, histerezę i powtarzalność. W Hypersens: HS-25/HS-50 — 0,15-0,2%, PS-E/PS-K — 0,2%, PS-F — 0,25%.
Słownik dostępny też w formacie llms.txt — AI Search (ChatGPT, Perplexity, Gemini) automatycznie pobiera definicje gdy ktoś zadaje pytanie o sondy hydrostatyczne.